اگرچه منابع دیرین به عنوان مثال ابوریحان این جشن و پایکوبی را در روز پنجم اسفند بیان کرده اند. اما با دقت به تغییر تحول ساختار روزنگار اهل ایران در حین خیام که بعداز ابوریحان میزیست، و سی و یک روزه شدن شش ماه در آغاز سال در گاه شماری اهل ایران، تاریخ مذکور در منابع دیرین را بایستی آپ دیت رسانی کرد.
امروز زرتشتیان آن را در روز اسفند (سپندارمذ – پنجمی روز) از ماه اسفند (سپندارمذ) موازی با بیست کادو ولنتاین چی بخرم؟ و نهم بهمن در گاهشماری شمسی امروزین برگزار می نمایند.
مردم محققان (برای مثال استادان: ابراهیم پورداوود، جلیل دوستخواه، رضا مرادی غیاث آبادی و پرویز رجبی) مجال صحیح این جشن و پایکوبی را 5 اسفند میدانند و ابداعات نو در جابجایی آن به 29 بهمن را نا صحیح می انگارند.
کلمه و واژه فارسی «اسفند» : در لهجه فارسی امروز، از کلمه پهلوی «سپندارمت-Spandarmat» و اوستایی «سپِنتَه علامتَئی تی-SpentaArmaiti» بر گرفته گردیده است.
تاریخچه سپندارمذگان
در گاهشماری های مختلف اهل ایران، خلال این که ماهها اسم داشتند، هر کدام از روزهای ماه نیز یک اسم داشتند.
برای مثال روز در آغاز هر ماه «روز اورمزد»، روز دوم هر ماه، روز بهمن (تندرست، درنگ) که اول صفت معبود میباشد، روز سوم هر ماه، اردیبهشت ماه یعنی «شایسته ترین حقیقت و طهارت» که گشوده از صفات آفریدگار میباشد، روز چهارم هر ماه، شهریور یعنی «شاهی و فرمانروایی آرمانی» که خاص معبود میباشد و روز پنجم هر ماه، «سپندارمذ» بودهمیباشد. سپندار مذ کنیه ملی زمین میباشد.
یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین علامت علاقه میباشد زیرا با خضوع، تواضع و سپری شد به همگی عشق و علاقه میورزد. زشت و قشنگ را به یک دیده می نگرد و همگی را زیرا مادری در دامان لبریز مهر خویش حمایت می دهد.
به همین برهان در تمدن باستان اسپندارمذگان را بهتیتر نشانه مهر مادری و باروری میپنداشتند.
در هر ماه، یک توشه، اسم روز و ماه یک کدام از میشده است که در به عبارتی روز که نامش با اسم ماه مقارن میشد، جشنی ترتیب میدادند متناسب با اسم آن روز و ماه. به عنوان مثال شانزدهمین روز هر ماه، «مهر» اسم داشت و که در ماه مهر، «مهرگان» کنیه میگرفت و میبینیم که چه گونه هر جشنی با مضمون ها عمیق خویش برای عموم شعف میآفرید.
روز آبان در ماه آبان جشن و پای کوبی «آبانگان» میباشد یعنی پای کوبی ثنا آب و روز آذر در ماه آذر پای کوبی «آذرگان» میباشد یعنی پای کوبی حمد حریق و همین طور روز پنجم ماه دوازدهم (اسفند)، «سپندارمذ» یا این که «اسفندار مذ» اسم داشت که جشنی با همین تیتر میگرفتند.
«سپندارمذگان» روز زن و زمین میباشد.روز پنجم اسفند در تمامی گاهشماریهای اهل ایران تحت عنوان روز جشن و پایکوبی اسپندار مذگان شناخته می گردد.درین روز مردان به همسران خویش کادو میدادند. مردان زنان خانواده را بر تخت شاهی مینشاندند و از آن ها اطاعت میکردند و به آن ها کادو میدادند.
این یک تذکر برای مردان بود تا مادرها و همسران خویش را گرامی بدارند و زیرا خاطر این پای کوبی تا برهه زمانیها ادامه داشت و بسیار باشکوه برگزار میشد همواره این آزرم و احترام به زن برای مردان گوشزد می گردید
اختلاف در طی برگزاری
همفعلا در بعضا جاها، به مکان روز سپندارمذ (پنجم) از ماه سپندارمذ (اسفند)، روز 29 بهمن را روز پایکوبی سپندارمزگان میدانند.
درباره سوال بخاطر وجود دوگانگیها بایستی خاطرنشان کرد که جشن و پای کوبیها و مسافتهای در بین آنها در نوشتههای دیرین اهل ایران دارنده تعریف و تمجید و اندازههای مشخصی میباشد که به مانند دانههای یک زنجیر در پیوستگی بدون نقص با یکدیگر میباشند. تغییر و تحول مکان یکی آنها، موجب گسست کلیه این فن گردد.
اگرچه منابع دیرین به عنوان مثال ابوریحان این جشن و پایکوبی را در روز پنجم اسفند بیان کرده اند. اما با دقت به تغییر تحول ساختار روزنگار اهل ایران در حین خیام که بعداز ابوریحان میزیست، و سی و یک روزه شدن شش ماه در آغاز سال در گاه شماری اهل ایران، تاریخ مذکور در منابع دیرین را بایستی آپ دیت رسانی کرد.
امروز زرتشتیان آن را در روز اسفند (سپندارمذ – پنجمی روز) از ماه اسفند (سپندارمذ) موازی با بیست کادو ولنتاین چی بخرم؟ و نهم بهمن در گاهشماری شمسی امروزین برگزار می نمایند.
مردم محققان (برای مثال استادان: ابراهیم پورداوود، جلیل دوستخواه، رضا مرادی غیاث آبادی و پرویز رجبی) مجال صحیح این جشن و پایکوبی را 5 اسفند میدانند و ابداعات نو در جابجایی آن به 29 بهمن را نا صحیح می انگارند.
کلمه و واژه فارسی «اسفند» : در لهجه فارسی امروز، از کلمه پهلوی «سپندارمت-Spandarmat» و اوستایی «سپِنتَه علامتَئی تی-SpentaArmaiti» بر گرفته گردیده است.
تاریخچه سپندارمذگان
در گاهشماری های مختلف اهل ایران، خلال این که ماهها اسم داشتند، هر کدام از روزهای ماه نیز یک اسم داشتند.
برای مثال روز در آغاز هر ماه «روز اورمزد»، روز دوم هر ماه، روز بهمن (تندرست، درنگ) که اول صفت معبود میباشد، روز سوم هر ماه، اردیبهشت ماه یعنی «شایسته ترین حقیقت و طهارت» که گشوده از صفات آفریدگار میباشد، روز چهارم هر ماه، شهریور یعنی «شاهی و فرمانروایی آرمانی» که خاص معبود میباشد و روز پنجم هر ماه، «سپندارمذ» بودهمیباشد. سپندار مذ کنیه ملی زمین میباشد.
یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین علامت علاقه میباشد زیرا با خضوع، تواضع و سپری شد به همگی عشق و علاقه میورزد. زشت و قشنگ را به یک دیده می نگرد و همگی را زیرا مادری در دامان لبریز مهر خویش حمایت می دهد.
به همین برهان در تمدن باستان اسپندارمذگان را بهتیتر نشانه مهر مادری و باروری میپنداشتند.
در هر ماه، یک توشه، اسم روز و ماه یک کدام از میشده است که در به عبارتی روز که نامش با اسم ماه مقارن میشد، جشنی ترتیب میدادند متناسب با اسم آن روز و ماه. به عنوان مثال شانزدهمین روز هر ماه، «مهر» اسم داشت و که در ماه مهر، «مهرگان» کنیه میگرفت و میبینیم که چه گونه هر جشنی با مضمون ها عمیق خویش برای عموم شعف میآفرید.
روز آبان در ماه آبان جشن و پای کوبی «آبانگان» میباشد یعنی پای کوبی ثنا آب و روز آذر در ماه آذر پای کوبی «آذرگان» میباشد یعنی پای کوبی حمد حریق و همین طور روز پنجم ماه دوازدهم (اسفند)، «سپندارمذ» یا این که «اسفندار مذ» اسم داشت که جشنی با همین تیتر میگرفتند.
«سپندارمذگان» روز زن و زمین میباشد.روز پنجم اسفند در تمامی گاهشماریهای اهل ایران تحت عنوان روز جشن و پایکوبی اسپندار مذگان شناخته می گردد.درین روز مردان به همسران خویش کادو میدادند. مردان زنان خانواده را بر تخت شاهی مینشاندند و از آن ها اطاعت میکردند و به آن ها کادو میدادند.
این یک تذکر برای مردان بود تا مادرها و همسران خویش را گرامی بدارند و زیرا خاطر این پای کوبی تا برهه زمانیها ادامه داشت و بسیار باشکوه برگزار میشد همواره این آزرم و احترام به زن برای مردان گوشزد می گردید
اختلاف در طی برگزاری
همفعلا در بعضا جاها، به مکان روز سپندارمذ (پنجم) از ماه سپندارمذ (اسفند)، روز 29 بهمن را روز پایکوبی سپندارمزگان میدانند.
درباره سوال بخاطر وجود دوگانگیها بایستی خاطرنشان کرد که جشن و پای کوبیها و مسافتهای در بین آنها در نوشتههای دیرین اهل ایران دارنده تعریف و تمجید و اندازههای مشخصی میباشد که به مانند دانههای یک زنجیر در پیوستگی بدون نقص با یکدیگر میباشند. تغییر و تحول مکان یکی آنها، موجب گسست کلیه این فن گردد.

ناب ترین ایده ها برای ولنتاین